Beyin Dalgalarının Kişisel Veri Olarak Kabulü

17 Nisan 2024 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nin Colorado Eyaletinde kabul edilen bir yasa tasarası ile meclis, ”sinirsel veri” olarak nitelediği ve tanımladığı cinsten verileri koruma altına aldı. Bu yazımızda, Colorado Tüketici Yasasının bir parçası olarak düzenlenmiş olan Colorado Mahremiyet Yasası kapsamında “hassas veri”lerin bir parçası olarak konumlandırılan sinirsel verilerin dahil ediliği koruma kapsamını inceleyeceğiz.

Colorado Mahremiyet Yasası madde 3’te ( CO REV ST § 6-1-1303) Kanun kapsamındaki terimlerin tanımlarına yer verilmiştir. 3. Maddenin 24. fıkrasında yapılan değişiklik ile kanun koyucu, hassas veri tanımına eklediği (d) bendi ile biyolojik verileri de hassas yerden saymıştır. Akabinde kanun koyucu biyolojik veriyi şu şekilde tanımlamıştır: “Biyolojik veri, bir bireyin vücudunun veya vücut fonksiyonlarının biyolojik, genetik, biyokimyasal veya fizyolojik özelliklerinin, bileşimlerinin veya faaliyetlerinin teknolojik işleme, ölçme veya analiz yoluyla üretilen karakterizasyonunu sağlayan verileri ifade eder. Bu veri, kimlik amaçlarıyla kullanılan veya kullanılması amaçlanan diğer kişisel verilerle tek başına veya bir arada kullanılan verileri içerir. Biyolojik veri, sinirsel verileri de içerir. Sinirsel veri, bir bireyin merkezi sinir sistemi veya periferik sinir sistemlerinin, beyin ve omurilik dahil olmak üzere, faaliyetlerini içeren bilgileri ifade eder ve bir cihazın yardımıyla işlenebilen veya işlenebilen verileri ifade eder.”

Biyolojik veri ile yakın görülebilecek genetik veri ve sağlıkla ilgili veri kavramları da kanunda tanımlanmış ve aralarındaki fark şu şekilde ortaya konmuştur:

“'Genetik veri', bir doğal kişinin miras aldığı veya edindiği genetik özelliklerine ilişkin kişisel verileri ifade eder. Bu veriler, ilgili doğal kişinin fizyolojisi veya sağlığı hakkında benzersiz bilgiler verir ve özellikle ilgili doğal kişinin biyolojik bir örneğinin analizinden kaynaklanır.

'Biyometrik veri', bir doğal kişinin fiziksel, fizyolojik veya davranışsal özelliklerine ilişkin belirli teknik işlemlerden kaynaklanan kişisel verileri ifade eder. Bu veriler, ilgili doğal kişinin benzersiz kimliğini sağlayan veya doğrulayan yüz görüntüleri veya daktiloskopik veriler gibi özellikler içerir.

'Sağlıkla ilgili veri', bir doğal kişinin fiziksel veya zihinsel sağlığı ile ilgili kişisel verileri ifade eder. Bu veriler, sağlık hizmetlerinin sunulmasını içerir ve ilgili doğal kişinin sağlık durumu hakkında bilgi verir.”

Yeni kanun düzenlemesi sayesinde biyolojik ve sinirsel veriler için de, Colorado Gizlilik Yasası'nın parmak izleri, yüz görüntüleri ve diğer hassas biyometrik verilere verdiği korumalar sağlanmış bulunuyor. Bu kapsamda tüketicilerin biyolojik ve nöral verileri için de bu verilere erişme, silme ve düzeltme hakkı, ayrıca verilerinin hedefli reklam için satışı veya kullanımından vazgeçme hakkı bulunmakta. Şirketler ise bu tür verileri nasıl işledikleri konusunda sıkı düzenlemelere tabi tutulacak ve hangi tür verileri topladıklarını ve bu veriler için planlarını açıklamak zorunda kalacaklar. Bu yasal adım, belirgin düzenleyici çerçeveler olmaksızın nöroverinin kontrolsüz toplanması ve kullanılmasının beraberinde getirdiği risklerin artan bir farkındalığını yansıtıyor.

Teknolojideki gelişmeler artık toplanan verilerin beyin dalgalarına kadar genişlemesine neden oldu. Her ne kadar bu teknolojilerin kullanıcı yüzdesi sosyal medya kullanımı kadar genişlemiş olmasa da, nörolojik hassas verilerin yalnızca toplumun faydasına kullanılacağının devlet tarafından garanti edilebilmesi şart. Colorado, ABD’de bu kapsamda yasal düzenleme getiren ilk eyalet oldu. Ülkemizde bu yönde bir düzenleme bulunmuyor.

KAYNAKÇA:

1. https://leg.colorado.gov/sites/default/files/ 2024a_1058_signed.pdf

2.https://codes.findlaw.com/co/title-6consumer-and-commercial-affairs/#! tid=NE650C25004A511ECAAA4BFDA5FCB9 6C8