Kripto Varlıklar Aracılığıyla Yardım Toplanabilir Mi?

Kripto varlıklar sayesinde dünyanın herhangi bir yerinden çok yüklü miktarlarda meblağlar çok kısa süreler içinde aktarılabilmektedir. Ayrıca işlemler şeffaf olarak tüm kullanıcılar tarafından gözlemlenebilir ve hareket eden kripto varlıkların daha sonra hangi cüzdanlara aktarıldığı veya ne zaman itibari paraya çevrildiği takip edilebilmektedir. Bahsedilen bu avantajlar, klasik yöntemle bağış yapılması zor veya imkansız olan yahut küçük de olsa bir yardımda bulunmak istemesine rağmen yardım tutarından çok daha yüksek transfer ücretleri çıkabilmesi nedeniyle alıkonan insanların dünyanın herhangi bir yerindeki kampanyalara bağış yapmasına ön ayak olabilir.

Peki hukukumuzda kripto varlıkların ayni veya nakdi nitelikte bir yardım olarak kabul edilmesi mümkün müdür? Kripto varlık ile yapılan yardımın (bağışın) akıbeti nedir?

Bilindiği üzere hukukumuzda kanunun öngördüğü istisnalar dışında yardım toplamak devletin iznine özgülenmiş bir faaliyet olup, usulüne uygun olsun olmasın toplanan ayni veya nakdi yardım devlet malı sayılmaktadır. Bu nedenle yardımın amacına ulaşması ve usule ilişkin engelleri aşabilmesi için yardım faaliyetlerinin kanunda öngörülmüş usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

2860 s. Yardım Toplama Kanununa göre yardım toplama faaliyetine girişen kişi, bir gerçek veya tüzel kişi olması fark etmeksizin, yürüteceği yardım faaliyetinin sebebini, konusunu, süresini ve elde edilmek istenen miktarı; yardım edilecek mahallin en büyük mülki idare amirine bildirmek ve ondan izin almak mecburiyetindedir. Söz konusu yardımın internet üzerinden toplanıldığı durumlarda ise yardım toplanılan sitenin IP'si, alan adı gibi verilerinden elde edilen bilgiler doğrultusunda e-posta veya sair yöntemlerle yardım toplayana ulaşılmaya çalışılacak, yirmi dört saat içinde netice alınamaması halinde idare tarafından sulh ceza hakimliğinden erişim kararı talep edilebilecektir.

Nitekim izin koşulu sağlanmaksızın gerçekleştirilen yardım toplama faaliyetleri kolluk tarafından engellenecek ve bu fiile girişenler hakkında soruşturma evresi atlanarak doğrudan kovuşturma başlatılacaktır. Ülkemize yurt dışından yardım gönderilebilmesi için ise nakdin banka aracılığı ile gönderilmesi ve gönderimin bir derneğe yapılması gerekmektedir.

Tüm bu düzenlemelerde kripto varlıklara yönelik bir kısım bulunmamaktadır. Nitekim hukukumuzda kripto varlıkların niteliğine dair bir düzenleme mevcut olmadığı gibi kullanımı yasaklanmıştır. Bu açıdan kripto varlıkların yardım toplama faaliyetine konu olup olamayacağı açısından yapılabilecek tek tahlil mevzuattaki tanımlara girip girmediğinin teşhisi yönündedir. “Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik‟te ayni ve nakdi yardımın tanımına yer verilmiştir. Buna göre ayni yardım, nakit ve nakit benzeri dışındaki tüm maddi varlıklarla yapılan yardımları; nakdi yardım ise nakit ve nakit benzeri olarak yapılan yardımları ifade etmektedir. Nakit kelimesinin para teriminin bir karşılığı olduğu ve kripto varlıkların “Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik” ile bir ödeme aracı olmaktan dışlandığı gözetildiğinde kripto varlıkların nakdi bir yardım niteliğinde olamayacağı sonucu çıkmaktadır.

Ayrıca, yine aynı yönetmelikte kripto varlıkların “gayri maddi varlık” olduğu belirtildiğinden ayni (maddi) yardım olma niteliğini de karşılamayacaktır. Neticede söylenebilir ki pozitif hukukumuz çerçevesinde henüz kripto varlıkları oldukları haliyle yardım etmekte kullanmamız mümkün değildir.

Yine de, örneklerine rastlamanın mümkün olduğu bir şekilde, kripto varlıkların fiziki mesafe, hız ve şeffaflık konularında sunduğu kolaylıkların kullanılması ve ardından toplanan kripto varlıkların TL cinsine çevrilerek valilikçe yardım toplamak için açılmış hesaplara transfer edilmesi ile mevcut duruma çözüm getirilebilir.

Kişilerin tercih edeceği kripto varlıkların dalgalanmadan uzak, stabil-coinler olması önerilmektedir. Bu sayede toplanan yardımların itibari paraya çevrilmesine kadar geçecek sürede ani bir maddi kayıp yaşanmaması sağlanacaktır.